LGBT ในชนบทวัย 40 ขึ้นไป ครอบครัวสำคัญแค่ไหน

LGBT ในชนบทวัย 40 ขึ้นไป ครอบครัวสำคัญแค่ไหน งานวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษกับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ที่เผยแพร่เมื่อมิถุนายน 2569 ตอบว่า ในคน LGBTQ+ อายุ 40 ปีขึ้นไปที่อยู่ในชนบทของจังหวัดศรีสะเกษ 220 คน การได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวเป็นเรื่องเดียวที่ยังสัมพันธ์กับความสุข เมื่อนักวิจัยดูห้าเรื่องพร้อมกัน นักวิจัยเรียกความสัมพันธ์นี้ว่าระดับปานกลาง และเขียนเองว่าการเก็บข้อมูลครั้งเดียวแบบนี้บอกไม่ได้ว่าอะไรเป็นเหตุ

อีกงานหนึ่งของสำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 7 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ตีพิมพ์ปี 2568 สัมภาษณ์คนที่มีความหลากหลายทางเพศอายุ 55 ปีขึ้นไป 23 คนใน 6 จังหวัด รายงานเขียนว่าการยอมรับของครอบครัวมีผลอย่างยิ่งต่อคุณภาพชีวิตของคนกลุ่มนี้ ทั้งสองงานศึกษาคนหลากหลายทางเพศรวมกัน ไม่ได้แยกผลเฉพาะเกย์

งานวิจัยที่ศรีสะเกษศึกษาใคร

ผู้ตอบเป็นคน LGBTQ+ อายุ 40 ปีขึ้นไปที่อาศัยในพื้นที่ชนบทของศรีสะเกษ ระบุและยอมรับตัวเองว่าเป็น LGBTQ+ นักวิจัยหาผู้ตอบด้วยการชวนต่อกันผ่านเครือข่ายที่ไว้ใจกัน เพราะบางคนในชุมชนชนบทอาจไม่ได้เปิดเผยตัวตน

ในผู้ตอบ 220 คน ร้อยละ 32.72 ระบุว่าเป็นเกย์ ร้อยละ 32.73 ระบุว่าเป็นกลุ่มอื่น ซึ่งงานวิจัยวงเล็บว่าหมายถึงกะเทยและทอม ร้อยละ 66.36 อายุ 40–49 ปี ร้อยละ 80 เป็นโสด และร้อยละ 78.18 อยู่นอกเขตเทศบาล

นักวิจัยเขียนว่าเลือกศรีสะเกษเพราะเป็นสังคมเกษตรในชนบทภาคอีสานที่ยังผูกกับครอบครัวขยาย และคาดหวังให้ลูกหลานเป็นผู้ดูแลยามแก่ ซึ่งอาจเป็นเรื่องยากสำหรับคน LGBTQ+ ที่ไม่มีลูกของตัวเองหรือมีความสัมพันธ์ในครอบครัวที่เปราะบาง เรื่องภาระการดูแลพ่อแม่ อ่านเพิ่มได้ที่ เกย์ดูแลพ่อแม่สูงวัย เมื่อภาระมักตกมาที่เรา

ครอบครัวกับความสุขของ LGBT ในชนบท งานนี้พบอะไร

นักวิจัยวัดห้าเรื่องที่คิดว่าเกี่ยวกับความสุข ได้แก่ รายได้และฐานะ สุขภาพกาย สุขภาพจิต การสนับสนุนจากครอบครัว และการยอมรับจากชุมชน ทั้งห้าเรื่องสัมพันธ์ไปทางเดียวกับความสุข และการสนับสนุนจากครอบครัวสัมพันธ์มากที่สุด รองลงมาคือการยอมรับจากชุมชนกับสุขภาพจิต

เมื่อดูทั้งห้าเรื่องพร้อมกัน เหลือการสนับสนุนจากครอบครัวเพียงเรื่องเดียวที่ยังสัมพันธ์กับความสุข นักวิจัยรายงานว่าเรื่องนี้อธิบายความต่างของคะแนนความสุขระหว่างผู้ตอบได้ราวร้อยละ 14

ภาพประกอบ: LGBT ในชนบทวัย 40 ขึ้นไป ครอบครัวสำคัญแค่ไหน (2/3)

ที่น่าสังเกตคือการยอมรับจากชุมชนได้คะแนนเฉลี่ยสูงสุด 4.20 จากคะแนนเต็ม 5 แต่ไม่เหลืออยู่ในผลสุดท้าย นักวิจัยตีความว่าการอยู่ร่วมกันได้ในชุมชนแบบทั่วไป อาจไม่ได้ให้ความอุ่นใจเท่ากับความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ไว้ใจได้ และเขียนว่าผู้สูงอายุในชนบทอีสานมักพึ่งครอบครัวใกล้ชิด เพราะคนวัยทำงานย้ายไปทำงานที่อื่น ระบบสวัสดิการมีจำกัด และบริการด้านจิตสังคมเฉพาะทางเข้าถึงยาก

เรื่องเตรียมตัวก่อนเข้าวัยสูงอายุ ผลออกมาอย่างไร

งานเดียวกันวัดหกเรื่องที่คิดว่าเกี่ยวกับความพร้อมก่อนเข้าวัยสูงอายุ คือ สุขภาพกาย สุขภาพจิต ความมั่นคงทางการเงิน ความสัมพันธ์ทางสังคม ที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม และเทคโนโลยีและนวัตกรรม ภาพรวมได้คะแนนระดับสูง เรื่องที่ได้คะแนนสูงสุดคือความสัมพันธ์ทางสังคม 4.02 จาก 5 ต่ำสุดคือที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม 3.77 กับสุขภาพกาย 3.80 นักวิจัยมองว่าสองเรื่องหลังเป็นจุดเปราะของชีวิตในชนบท

เมื่อดูหกเรื่องพร้อมกัน ความสัมพันธ์ทางสังคมเป็นเรื่องเดียวที่ยังสัมพันธ์กับความพร้อมโดยรวม แต่นักวิจัยเขียนเองว่าความสัมพันธ์นี้อธิบายได้ค่อนข้างน้อย และอาจมีเรื่องอื่นที่งานนี้ไม่ได้วัด เช่น ความยืดหยุ่นทางใจของแต่ละคน นักวิจัยเสนอว่าหน่วยงานสาธารณสุขและเครือข่ายในท้องถิ่นอาจใช้การเรียนรู้ที่มีครอบครัวเป็นศูนย์กลางและการให้เพื่อนช่วยเพื่อน ส่วนการวางแผนเรื่องสิทธิและการเงินหลังสมรสเท่าเทียม อ่านต่อได้ที่ เกย์สูงวัย ในยุคสมรสเท่าเทียม

เสียงของคนวัย 55 ขึ้นไปในงานวิจัยของ พม.

งานนี้สัมภาษณ์ทีละคนและคุยเป็นกลุ่มกับคนที่มีความหลากหลายทางเพศอายุ 55 ปีขึ้นไป 23 คน ในนครสวรรค์ อุทัยธานี พิจิตร ลพบุรี สิงห์บุรี และชัยนาท รายงานแบ่งครอบครัวเป็นสองแบบ แบบที่ยอมรับ ผู้ให้ข้อมูลได้รับความรัก ความเข้าใจ และการสนับสนุนต่อเนื่อง ใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขโดยไม่มีแรงกดดัน แบบที่ไม่ยอมรับ แม้ไม่บังคับตรง ๆ แต่พยายามชี้นำชีวิตให้เป็นไปตามเพศกำเนิด ผู้ให้ข้อมูลกลุ่มนี้ต้องพยายามอย่างหนักเพื่อพิสูจน์ตัวเองให้ครอบครัวยอมรับ

รายงานยังเขียนว่าผู้ให้ข้อมูลหลายคนเคยถูกรังแกในชุมชนเพราะเพศสภาพ กลุ่มที่เรียนต่ำกว่าปริญญาตรีมักย้ายไปทำงานในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพฯ ที่ที่ทำงานเปิดกว้างกว่า และเขียนถึงความต้องการคบเพื่อนที่มีเพศสภาพคล้ายกันกับความต้องการอิสระในการใช้ชีวิต

ข้อเสนอของรายงานคือให้กรมกิจการผู้สูงอายุมอบหมายศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.) ส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีความหลากหลายทางเพศ และให้กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัวมอบหมายศูนย์พัฒนาครอบครัว (ศพค.) ร่วมกับ สสส. ทำกิจกรรมเรื่องการยอมรับในครอบครัว และเพิ่มหลักสูตรครอบครัวที่ยอมรับความหลากหลายทางเพศในโรงเรียนครอบครัว ทั้งหมดนี้เป็นข้อเสนอ ไม่ได้แปลว่ามีบริการแบบนี้แล้ว

ข้อจำกัดของสองงานนี้

งานที่ศรีสะเกษหาผู้ตอบด้วยการชวนต่อกัน ไม่ได้สุ่มจากประชากรทั้งหมด ข้อมูลทั้งหมดเป็นคำตอบที่ผู้ตอบรายงานเอง และเก็บครั้งเดียว จึงบอกไม่ได้ว่าอะไรเกิดก่อนหรือเป็นเหตุของอะไร นักวิจัยเตือนเองว่าผลมาจากบริบทชนบทอีสานโดยเฉพาะ ผู้เขียนเห็นว่าอีกข้อที่ควรระวังคือผู้ตอบสองในสามอายุ 40–49 ปี ส่วนงานของ พม. สัมภาษณ์ 23 คนในหกจังหวัด ผู้เขียนไม่พบในรายงานว่าผู้ให้ข้อมูลอยู่ในเมืองหรือชนบท และรายงานเสนอเองว่างานต่อไปควรขยายกลุ่มตัวอย่าง

ภาพประกอบ: LGBT ในชนบทวัย 40 ขึ้นไป ครอบครัวสำคัญแค่ไหน (3/3)

คำถามที่พบบ่อย

งานนี้บอกไหมว่า LGBT ในชนบทมีความสุขน้อยกว่าคนในเมือง

ไม่ได้บอก งานที่ศรีสะเกษซึ่งเผยแพร่ปี 2569 เก็บข้อมูลเฉพาะคน LGBTQ+ อายุ 40 ปีขึ้นไปในชนบท 220 คน ไม่มีกลุ่มคนในเมืองให้เทียบ นักวิจัยเสนอเองว่างานต่อไปควรเทียบชนบทกับเมือง

การยอมรับจากชุมชนไม่สำคัญเลยหรือ

งานที่ศรีสะเกษซึ่งเผยแพร่ปี 2569 ไม่ได้บอกว่าไม่สำคัญ การยอมรับจากชุมชนสัมพันธ์กับความสุขเมื่อดูทีละเรื่อง และได้คะแนนเฉลี่ยสูงสุดในห้าเรื่อง แต่ไม่เหลือในผลสุดท้ายเมื่อดูห้าเรื่องพร้อมกัน

ยังไม่ได้เปิดตัวกับครอบครัว ผลนี้ใช้กับเราได้ไหม

บอกไม่ได้ งานที่ศรีสะเกษซึ่งเผยแพร่ปี 2569 รับผู้ตอบที่ระบุและยอมรับตัวเองว่าเป็น LGBTQ+ ผู้เขียนไม่พบในงานนี้ว่าผู้ตอบกี่คนเปิดตัวกับครอบครัวแล้ว และไม่พบในทั้งสองงานว่าควรเปิดตัวกับครอบครัวหรือไม่

งานของ พม. เสนอให้หน่วยงานไหนทำอะไร

รายงานของ พม. ปี 2568 เสนอให้ ศพอส. ส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีความหลากหลายทางเพศ และให้ ศพค. ร่วมกับ สสส. ทำกิจกรรมเรื่องครอบครัวที่ยอมรับความหลากหลายทางเพศ ทั้งหมดเป็นข้อเสนอ

ผลนี้ใช้กับคนวัย 60 ขึ้นไปหรือคนในเมืองได้ไหม

ต้องระวัง ผู้ตอบของงานที่ศรีสะเกษปี 2569 ส่วนใหญ่อายุ 40–49 ปี และงานรับเฉพาะคนที่อาศัยในพื้นที่ชนบท ส่วนงานของ พม. ปี 2568 สัมภาษณ์คนอายุ 55 ปีขึ้นไป 23 คน และผู้เขียนไม่พบในรายงานว่าผู้ให้ข้อมูลอยู่ในเมืองหรือชนบท

สรุป

LGBT ในชนบทวัย 40 ขึ้นไป ในงานวิจัยที่ศรีสะเกษซึ่งเผยแพร่ปี 2569 ในผู้ตอบ LGBTQ+ 220 คน คนที่ได้รับการสนับสนุนจากครอบครัวมากกว่ามีแนวโน้มรายงานความสุขมากกว่า และเมื่อดูหกเรื่องพร้อมกัน ความสัมพันธ์ทางสังคมเป็นเรื่องเดียวที่ยังสัมพันธ์กับความพร้อมก่อนเข้าวัยสูงอายุ แม้อธิบายได้น้อย ส่วนงานของ พม. ปี 2568 ที่สัมภาษณ์คนอายุ 55 ปีขึ้นไป 23 คนในหกจังหวัด เขียนว่าการยอมรับของครอบครัวมีผลอย่างยิ่งต่อคุณภาพชีวิต งานที่ศรีสะเกษบอกเหตุและผลไม่ได้ และทั้งสองงานไม่ได้แยกผลเฉพาะเกย์

ถ้าสนใจเรื่องการมีเพื่อนเมื่ออยู่ต่างจังหวัด มีหน้าเรื่องการหาเพื่อนของเกย์ที่อยู่นอกกรุงเทพฯ ของ Quicky ซึ่งเป็นแอปในเครือเดียวกับเว็บนี้

แหล่งอ้างอิง

หมายเหตุ: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญหรือทางการแพทย์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจใดๆ